تخلخل مزوژنتیکی: حکایت لباس جدید پادشاه یا واقعیت!؟

در سال های گذشته مدل انحلال مزوژنتیکی و تشکیل تخلخل در سنگ های کربناته تبدیل به بحثی جنجالی شده است. در اوایل دهه 1990، مازولو و هریس (Mazzullo and Harris, 1992) مدلی جهت توضیح انحلال در حین تدفین رسوبات کربناتی ارائه کردند که برای دو دهه مورد استفاده دیگران قرار گرفت. ایشان معتقد بودند که حین دیاژنز مواد آلی و احیای ترموشیمیایی سولفات، اسیدهای آلی، دی اکسید کربن و سولفات هیدروژن آزاد می شود که موجب انحلال کربناتها و ایجاد تخلخل می شود. اهرنبرگ و همکاران (Ehrenberg et al., 2012) در مقاله "ایجاد تخلخل کربناتی طی انحلال مزوژنتیک: واقعیت یا توهم"، این مدل را به چالش کشیدند وآن را تشبیه به "حکایت لباس جدید پادشاه" کردند، چون تنها کسانی که به آن باور دارند که از پیش آنرا پذیرفته اند. ایشان اظهار داشتند که مدل یاد شده با داده های تجربی حمایت نمی شود و آب های سازندی عمدتاً اشباع از کربنات کلسیم می باشند و پتانسیل انحلال در اعماق ندارند. نظرات ایشان در این مقاله با مخالفتهایی همراه بود. به نظر می رسد در سال های گذشته شواهدی رو به رشدی در قوت بخشیدن به مدل انحلال مزوژنتیکی یافت شده است. انحلال سیمان های عمیق، دولومیت، سدل، در راستای استیلولیت، سیمانهای دارای انکلوزیون نفتی، ذرات متراکم، شکستگی های در ارتباط با استیلولیت، سیمانهای دیکیت و سولفیدهای فلزی از جمله شواهد این نوع انحلال می باشند. همچنین انحلال های موجود در کارست های هیپوژن و کنوکسیون کوهوت از مثال هایی است که می تواند مدل مزوژنتیکی تشکیل تخلخل در کربناته ها را تقویت کند.